घर-जग्गा खरिद गर्दा निम्न कुराहरूमा ध्यान दिनु आवश्यक छ:

१.    कागजी प्रक्रिया र स्वामित्व जाँच

  • लालपुर्जा (धनी पुर्जा) प्रमाणित गर्ने – जग्गाको मालिक को हो भन्ने प्रमाणित गर्न मालपोत कार्यालयबाट नक्कल निकाल्ने।
  • ऋण तथा धरौटी जाँच – बैंकमा धरौटी राखिएको छ कि छैन भनी बुझ्ने।
  • न्यायिक विवाद जाँच – अदालतमा मुद्दा चलेको छ/छैन भनेर कानुनी अवस्था बुझ्ने।
  • बाटो सुविधा – जग्गा नक्सामा दर्ता भएको बाटोबाट मात्र जाने सुनिश्चित गर्ने।


२.    नक्सा र भौतिक अवस्थाको जाँच

  • नक्सा पास भएको छ कि छैन – नगरपालिका वा सम्बन्धित निकायबाट प्रमाणित गर्नुपर्ने।
  • जग्गाको प्रकृति – कृषि, आवासीय, वा व्यावसायिक प्रयोजनका लागि उपयुक्त छ कि छैन।
  • सिमाना मिलान – जग्गा नापी कार्यालय वा इन्जिनियरसँग सिमाना मिलान गर्ने।


३.    बजार मूल्य र आर्थिक पक्ष

  • बजार मूल्य तुलना गर्ने – सोही क्षेत्रको अन्य जग्गासँग मूल्य तुलना गर्ने।
  • भुक्तानी विधि – अग्रिम भुक्तानी गर्दा लिखित सम्झौता गर्ने।
  • कर तथा दस्तुर बुझ्ने – कित्ताकाट शुल्क, मालपोत दस्तुर, दर्ता शुल्क इत्यादि बुझ्ने।


४.    सरकारी नियम र कानुनी प्रक्रिया

  • जग्गाको हदबन्दी – जग्गा किन्न मिल्ने कानुनी सिमा भित्र छ/छैन भन्ने हेर्ने।
  • विदेशी नागरिक वा संस्था – किन्न पाउने कानुनी अवस्था बुझ्ने।
  • सम्बन्धित निकायमा दर्ता – खरिद प्रक्रिया सकिएपछि लालपुर्जा आफ्नो नाममा सार्न आवश्यक छ।


५.    सम्झौता र लिखित प्रक्रिया

  • खरिद बिक्री सम्झौता गर्ने – लिखित रूपमा सबै शर्तहरू स्पष्ट राखी सम्झौता गर्ने।
  • कानूनी सल्लाह लिने – वकिल वा सम्पत्ति परामर्शदातासँग परामर्श लिएर मात्र निर्णय गर्ने।


६.    भविष्यको सम्भाव्यता अध्ययन

  • पूर्वाधार विकास – नजिकैको सडक, पानी, बिजुली, ढलको अवस्था बुझ्ने।
  • भविष्यमा मूल्य वृद्धिको सम्भावना – विकास योजनाहरूको अध्ययन गर्ने।


निष्कर्ष

घर-जग्गा खरिद गर्दा सबै कानुनी, आर्थिक, र भौतिक पक्षको राम्रोसँग अध्ययन गरी मात्र लगानी गर्नु उचित हुन्छ। 


Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

विधिशास्त्रको परिचय र महत्व (Introcution and Importances of Jurisprudence)

  विधिशास्त्रको के हो ?      यस विषयमा विभिन्न दार्शनिक एव कानुनविद् तथा विद्धन्हरुले आ-आफ्नो परिभाषा दिदै आएका छन् । कतिपयले यसलाई कानूनको दर्शन (Philosophy of Law)  भनेर परिभाषा गरेका छन् भने कतिपय विधिशास्त्रीहरुका विचारमा विधिशास्त्र भनेको कानूनको विज्ञान (Science of Law)  हो । अर्काथरी कानूनविद्हरुको मत अनुसार विधिशास्त्र कनूनको विशुद्ध अध्ययन (study of law) नै हो ।   विधिशास्त्रका प्राध्यापक प्याटनको - “ कानूनशास्त्र र विधिशास्त्रका विषयमा आजसम्म जे जति अध्ययन , मनन , अनुसन्धान भए जति अन्यसम्म अरु कुनै विषयमा , यस्तै गहन खोज तथा अनुसन्धान अरु शास्त्रमा नै भएको छैन ” भन्ने भनाईका आधारमा पनि विधिशास्त्रको अध्ययन क्षेत्र कति विस्तृत र व्यापक छ भन्ने कुराको अनुमान गर्न सकिन्छ । प्रसिद्ध रोमन विधिशास्त्री अल्पियन ( Ulpian ) ले आफ्नो “ डाइजेस्ट ” नाम ग्रन्थमा विधिशास्त्रीलाई उचित एवं अनुचितको विज्ञान  साल्मण्ड (Science of just and unjust) भनेका छन् ।वास्तवमा विधिशास्त्र विधि वा कानूनको ज्ञान मात्र नभएर विधिको क्रमबद्ध ज्ञान हो । ...
Read more
 नेपालको एउटा बैंक लुट्ने क्रममा लुटेराले कराउदै भन्यो: "कोही हलचल नगर्नू। यो पैसा राज्यको हो। तर ज्यान तपाईंहरूको हो। राज्यले राज्यको धन जोगाओस्। तपाईंहरूले आफ्नो ज्यान जोगाउनुस्।" बैंकमा भएका सबैजना भुइँमा सुते। यसलाई "सोच परिवर्तनको अवधारणा" भनिन्छ जसले परम्परागत सोच्ने तरिकालाई परिवर्तन गर्दछ। सोही क्रममा एउटी महिला अटेर गरेर एउटा टेबलमाथि बसेको देखेर एउटा डाँंकु चिच्यायो: "कृपया सभ्य बन्नुहोस्! यो डकैती हो र बलात्कार होइन!" यसलाई "व्यावसायिक हुनु" भनिन्छ जसले तपाईंले जे गर्न तालीम पाउनुभएको छ त्यसमा मात्र लक्षित गराउँछ! बैंक लुटेराहरू आफ्नो अड्डामा फर्केपछि एउटा एमबिए पास गरेको डाँकाले ५ कक्षा मात्र पढेको बोसलाई भन्यो: "बोस, हामीले कति पैसा लुट्न सफल भएछौं गनेर हेरौं।" उसको बोसले हकार्दै भन्यो: "कस्तो मूर्ख कुरा गरेको? यहाँ एकदम धेरै पैसा छ जसलाई गन्न धेरै समय लाग्छ। आज हामीले कति लुट्यौं भनेर भरे टिभिमा समाचारले भनिहाल्छ नि!" यसलाई "अनुभव" भनिन्छ। हिजोआज किताबी ज्ञानभन्दा अनुभवको महत्त्व हुन्छ। डाँकाहरू निस्केप...
Read more

Cyber Threat Intelligence (CTI)

Cyber Threat Intelligence (CTI) • Refers to the data collected and used by an organization to better comprehend past, current, and future threats • The information gathered provides context into what is happening within an organization’s network, helping to identify potential threats and stay protected against future attacks • One of the major keys to a successful and efficient cybersecurity program is to work proactively, rather than reactively • Applying insights obtained via the data allows security teams to make quicker, more informed security decisions so they can stay one-step ahead of cyber threats  Cyber Threat Intelligence: Sources There are different sources from which the Cyber Threat Intelligence (CTI) feeds can be obtained • Threat intelligence feeds is classified into two categories: a) CTI feeds available on the internet for free called publicly available feeds b) CTI feeds which need to be purchased from security vendors called private threat intelligence feeds • Or...
Read more